Dzielenie wyrazów przy ich przenoszeniu: „Nad-wyżka”, „nadwyż-ka”, „na-dwyżka” – jak je podzielić?

Pytanie czytelnika Nie bardzo rozumiem wyjaśnienia zasady dzielenia wyrazów z cząstkami ob-, przed-, nad- itp. Czy zapisy nad•wyżka i nad•obowiązkowy znaczą, że reszty wyrazu już nie można podzielić i przenieść następująco: nadwyż-ka, nadobowiązko-wy? Co z wyrazami typu hipermarket; czy jedyną poprawną opcją jest hiper-market? Jak należy dzielić te wyrazy na sylaby?

Jak odmieniać nazwiska zakończone na „-el” – są panowie Gödel, Petzel, Stengel, Nykiel i Hebel, a nie ma… Gödla czy Gödela?

Ostatnio zapytano nas o odmianę nazwisk Gödel, Petzel i Stengel, a na jednej z facebookowych grup dyskusyjnych poświęconych polszczyźnie odnotowaliśmy wątpliwości dotyczące nazwisk Nykiel i Hebel. Odmiana nazwisk zakończonych na -el sprawia problem użytkownikom języka polskiego, a skorzystanie z najważniejszych słowników normatywnych – Wielkiego słownika poprawnej polszczyzny PWN (WSPP) i Wielkiego słownika ortograficznego PWN (WSO) […]

Kim jest solenizant, a kim – jubilat? Czy solenizant obchodzi imieniny, a jubilat świętuje urodziny?

Jeden z częstych mitów, z którymi można się spotkać podczas rodzinnych uroczystości, dotyczy tego, że solenizant obchodzi imieniny, a jubilat świętuje urodziny. Wystarczy jednak zajrzeć do słownika języka polskiego, by się przekonać, że solenizant to ‘osoba obchodząca w danym dniu imieniny lub urodziny’ (USJP, t. 4, s. 437), a jubilat – ‘osoba obchodząca swój jubileusz’ […]

Pleonazmy, czyli „masło maślane” – błąd czy nie błąd?

Zapewne wielu naszych czytelników wie, że cofać się do tyłu to błąd leksykalny (i przy okazji logiczny). W samym znaczeniu czasownika cofać się zawiera się bowiem określenie kierunku, nie można się przecież cofać do przodu ani w bok. Konstrukcje tego typu, ze składnikami powtarzającymi tę samą treść, nazywane są pleonazmami, a mniej naukowo – „masłem […]

Jest „Opel Insignia”, a nie ma… „Opla Insignii” czy „Insigni”?

Pytanie czytelnika: Toczę boje z kolegą na temat odmiany nazwy jednego z modeli Opla. W mianowniku to Insignia – a co z dopełniaczem, celownikiem i miejscownikiem: Insignii czy Insigni?   Odpowiedź redaktora: Zgodnie z regułą pisowni nr [21]: „Rzeczowniki zakończone na -ia mają zakończenie -ii lub –i. Wiąże się to z poczuciem rodzimości czy obcości […]