Proza - Artykuły literackie
-
„Nie jest to podręcznik sztuki literackiej – tej prawdziwi pisarze uczą się sami” – tak rozpoczyna swoją opowieść Mario Vargas Llosa w Listach do młodego pisarza, które 26 stycznia 2012 roku trafią na księgarskie półki. Nie sposób nie zgodzić się z niedawnym noblistą. Od czytania poradników do tworzenia bestsellerów droga daleka, ale książki taka jak ta sprawiają, że dla początkującego pisarza droga ta staje się krótsza i znacznie mniej wyboista.Dodaj komentarz -
Napisano wiele książek zaliczanych do science fiction, które strukturą fabularną niewiele różnią się od innych odłamów fantastyki. Do science fiction wrzuca się je ze względu na charakterystyczną rekwizytornię, tj. wytwory futurystycznej technologii (głównie środki lokomocji i broń; do wymyślania przedmiotów codziennego użytku potrzeba więcej wyobraźni). Nie o takiej fantastyce chcę dziś pisać.
-
Myślę, że wszyscy mamy świadomość istnienia zjawiska nazywanego „kompleksem humanisty”. Odkąd August Comte ustanowił swoją hierarchię nauk, na piedestał wynosząc dyscypliny ścisłe i przyrodnicze, humaniści, a w ich liczbie – naturalnie – literaturoznawcy, podejmują próby dorównania naukom ścisłym w precyzji terminologicznej, metodologicznej i w sposobach kwantyfikacji materiału.
-
Pisanie horroru – jak pisać horror?
11.04.11
Ostatnim razem, pisząc o kalkulacji pisarza dotyczącej doboru tematyki powieściowej, wyrażałem wątpliwości co do tego, czy dopasowanie tekstu do upodobań domniemanej grupy docelowej może przełożyć się na jego jakość. Tym razem jednak chciałbym przyjrzeć się gatunkowi, który na takiej kalkulacji nie straci, mianowicie horrorowi.
-
Romans, czyli powieść o miłości, jest kategorią niezwykle pojemną. Mieści się w niej zarówno seryjna produkcja spod znaku Harlequina, jak i sławna historia miłosna Winstona Smitha i jego Julii (tak, Rok 1984 to w 2/3 romans i będę bronił tej tezy, a pierwszym argumentem będzie szekspirowskie imię orwellowskiej kochanki). Postaram się zaprezentować kilka wskazówek, których możesz się trzymać, aby napisać poprawną książkę o miłości. I które prawdopodobnie powinieneś zlekceważyć, aby napisać książkę dobrą – ale tym bardziej musisz je znać; wiedzieć, w jakiej konwencji się poruszasz.
W romans wpisany jest eskapizm. To gatunek, który formuje społeczną mitologię miłości i pozwala czytelnikowi zanurzyć się w tę mitologię, bo wiadomo, że w czystej postaci nie ma szans doświadczyć jej w realnym życiu.
-
Nie jestem pewien, czy pisarz rzeczywiście musi szukać pomysłu na książkę. Prawdopodobnie jest tak, że trafia na nośny temat (mniej lub bardziej przypadkowo), nosi go w sobie, rozwija i żyje nim – bo musi nim żyć, jeśli chce napisać coś wartościowego. Załóżmy jednak hipotetyczną sytuację, w której autor zastanawia się nad wyborem tematu. Jak mówi szmonces, „zawsze są dwie możliwości”.
-
Mimo wielu eksperymentów i kilkakrotnego obwieszczania śmierci klasycznej powieści tradycyjna formuła, przetestowana na pokoleniach czytelników, nadal znakomicie zaspokaja potrzeby słuchania opowieści. Ale Ty wcale nie musisz pisać takiej książki! Proponuję Ci dzisiaj… powieść-worek.
-
Mam nadzieję, że w poprzednim tekście (Co to jest metafora i jak stworzyć dobrą metaforę) uświadomiłem Was choć trochę, że metafora jest zjawiskiem o znacznie szerszym zasięgu niż tylko poetyckie wzloty ducha. O ile wtedy próbowałem „poddekonstruować” opozycję poetyckość/potoczność, teraz zabiorę się za równie fundamentalne przeciwstawienie prozy i poezji.
-
Niewiele jest ksiązek na polskim rynku, które pomagają początkującym pisarzom zgłębić tajniki literackiego rzemiosła. Te, które są, uczą na ogół, jak pisać, natomiast nie było dotąd publikacji, która wyjaśniałaby… jak zacząć pisać. Czy to jakaś różnica? Wbrew pozorom – ogromna! Znakomicie to wyjaśnia Dorothea Brande w e-booku Będę pisarzem wydanym niedawno przez Złote Myśli. O czym wbestięc traktuje ten niecodzienny poradnik pisarski? -
Potoczne wyobrażenie o metaforze jest zapewne takie, że to wyszukany środek poetycki, trudny do skonstruowania i służący do zadziwiania/zachwycania miłośnika mowy wiązanej, odpowiednio przygotowanego erudycyjnie i posiadającego poetycki smak.
Otóż nic podobnego, moi drodzy. Podobnie jak nieświadomy tego, że mówił prozą, pan Jourdain u dziadka Moliera, wszyscy mówimy metaforami (przy czym chodzi tu o tzw. metafory pojęciowe, o których Łukasz pisał jakiś czas temu). Nie zauważamy tego, ponieważ są one na ogół, jak mówią fachowcy, „zleksykalizowane”, co znaczy, że ich metaforyczność się zatarła. Wystarczy jednak przyjrzeć się wielu stosowanym przez nas na co dzień wyrażeniom, żeby zauważyć, że zbudowane zostały na przenośni. Czy filiżanka coś słyszy? A przecież ma ucho! Oczko w pończosze też nie służy do patrzenia, a stół na swoich nogach nigdzie nam nie ucieknie. To przykłady na tylko jeden typ metafory, często spotykany w „niepoetyckim” języku: katachrezę, czyli rozszerzenie znaczenia.
