-
Żem, żeś, żeśmy, żeście
05.11.09
Czy poprawne są słowa żem, żeśmy? Chodzi np. o zdania: No i żeśmy uciekli, Wtedy żem mu powiedział co nieco. Mój znajomy ciągle tak mówi i mnie to strasznie denerwuje. Słyszałam kiedyś, że chyba tak się nie powinno mówić.
Owszem, przytoczone przez Panią zdania uważa się za błędne. Najprościej mówiąc, formy żem, żeśmy itd. są tylko wtedy poprawne, gdy ich podstawą jest spójnik że, np.: Wiem, żeście się tam schowali (= Wiem, że się tam schowaliście), I jak się w końcu wydobyłem na tyle, żem tu wrócił, żem dostał to miejsce i matkę odnalazłem – tom jeszcze nie dowierzał, że to na długo (M. Dąbrowska, Noce i dnie).
Proszę tu zwrócić uwagę na analogiczną formę tom – jest zbudowana w podobny sposób. Chodzi bowiem o to, że swobodnie można doklejać końcówki -(e)m, -(e)ś, -(e)śmy, -(e)ście do innych części mowy. Równie dobre będą więc zdania: Com powiedział, powiedziałem; Wiemy, bośmy też tam byli; Gdyśmy już przyszli, o wszystkim nam opowiedział.
Wniosek jest więc jasny: jeśli za podstawę form żem, żeś, żeśmy, żeście służy spójnik że, to jest to forma najzupełniej poprawna.








