Polecamy

  • Warsztat pisarza
  • Listy do młodego pisarza
  • Jak pisać. Pamiętnik rzemieślnika
  • Będę pisarzem
  • Autor 2.0
  • Praktyczny kurs pisarstwa
  • Porady prawne
Porady językowe

  • Mam takie zdanie: Dopóki nie posprzątasz, dopóty nie wyjdziesz z domu. Czy jest ono poprawne? Bo nie wiem, jaka ma być kolejność słów dopóty i dopóki. Może powinno być na odwrót: Dopóty nie posprzątasz…?

     

    Wyrazy dopóki oraz dopóty nie są zamienne. Dopóty jest zawsze częścią zdania nadrzędnego (w Pani przypadku – dopóty nie wyjdziesz z domu), dopóki zaś – zdania podrzędnego. Innymi słowy, dopóty opisuje czynność, która może być spełniona wówczas, gdy zostanie spełniony warunek opisany przez zdanie z dopóki.

    W podanym przez Panią przykładzie poprawne więc będzie zdanie Dopóki nie posprzątasz, dopóty nie wyjdziesz z domu.

    Warto zwrócić uwagę jeszcze na 3 kwestie:

    1. Szyk zdania jest dowolny – możemy więc powiedzieć zarówno: Dopóki nie posprzątasz, dopóty nie wyjdziesz z domu, jak i: Dopóty nie wyjdziesz z domu, dopóki nie posprzątasz.
    2. Człon dopóty nie jest obligatoryjny – poprawnie zatem będzie też: Dopóki nie posprzątasz, nie wyjdziesz z domu (podobnie też z odwróconym szykiem zdań).
    3. Obydwa spójniki można umieścić obok siebie, np. Nie wyjdziesz z domu dopóty, dopóki nie posprzątasz, przy czym jedyny poprawny szyk to dopóty, dopóki, w żadnym wypadku – dopóki, dopóty (zdanie Nie posprzątasz dopóki, dopóty nie wyjdziesz z domu jest nielogiczne).

    Konkludując, to samo zdanie może więc przybrać właściwie 5 różnych form:

    • Dopóki nie posprzątasz, dopóty nie wyjdziesz z domu.
    • Dopóty nie wyjdziesz z domu, dopóki nie posprzątasz.
    • Dopóki nie posprzątasz, nie wyjdziesz z domu.
    • Nie wyjdziesz z domu, dopóki nie posprzątasz.
    • Nie wyjdziesz z domu dopóty, dopóki nie posprzątasz.

    Osobiście odnoszę wrażenie, że spójnik dopóty brzmi niezręcznie w mowie (WSPP uznaje go zresztą za spójnik książkowy). Tym samym, według mnie, najnaturalniej w mowie brzmiałyby jedynie zdania nr 3 i 4, pozostałe byłyby raczej charakterystyczne dla polszczyzny pisanej.

Autor: Łukasz Mackiewicz

Komentarze  

 
# adam 2010-09-07 11:54
A to ciekawe! Człowiek uczy się całe życie a i tak umrze jako ignorant. Nigdy nie spotkałem się z kolejnością: "Dopóki dzban wodę nosi, dopóty mu się ucho nie urwie.". Nie chodzi mi o to konkretne przysłowie, ale o taką kolejność. Dla mnie" dopóty" zawsze służyło do oznaczenia czynnośc, która może być wykonana warunkowo, jako następstwo spełnienia warunku zapowiedzianego przez "dopóki". Bardzo proszę o podanie przykładów! Jestem ich bardzo ciekaw. :-?
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem |
 
 
# Łukasz M. 2010-09-07 13:03
Panie Adamie, dziękuję za czujność!

Biję się w piersi i posypuję głowę popiołem - ma Pan rację! Obecnie przerobiłem gruntownie poradę - już wszystko powinno być w porządku. Przyczyną zamieszania było to, że opacznie zrozumiałem następujący fragment z WSPP (hasło: dopóki):

"Spójnik często używany w połączeniu z wyrazami dopóty, póty; kolejność członów zdania z tymi wyrazami jest przy tym dowolna. Np.: Dopóty siedział na podwórzu, dopóki wszyscy się nie rozeszli. a. Dopóki się wszyscy nie rozeszli, dopóty siedział na podwórzu".

Tu mowa jest o dowolnej kolejności członów, nie o dowolnej kolejności spójników, stąd moja pomyłka. Teraz powinno być dobrze :)
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem |
 

Dodaj komentarz


Korekta Tekstów
Czy szukasz
redaktora lub korektora?
Jeśli tak, to trafiłeś
we właściwe miejsce!
Oto, czym się zajmujemy:
  • redagowanie książek,
  • korekta książek,
  • redakcja i korekta CV
    i listów motywacyjnych,
  • korekta tekstów na stronach WWW,
  • redagowanie i korekta tekstów innego rodzaju.
Wyślij tekst do wyceny!
Dlaczego warto?
  • Bezpłatna wycena
    już w 4 godziny!
  • Darmowa próbka 5 stron!
  • Bez dopłaty za
    zlecenia ekspresowe!