-
Pełno osób mówi: dwutysięczny dziewiąty, a obiło mi się o uszy, że tak się nie powinno. Czy to prawda? Ale przecież wszyscy tak mówią!
Owszem, wiele osób tak mówi, ale proszę zauważyć, że gdybyśmy mówili o nieco dalszej przyszłości, np. o roku 2132 (dwa tysiące sto trzydziestym drugim), to chyba mało kto powiedziałby: dwutysięczny setny trzydziesty drugi, czyli odmieniając każdy człon liczebnika. Taka konstrukcja jest mniej czytelna dla odbiorcy, a od mówiącego też wymaga niemałej zręczności.
Formy typu dwutysięczny dziewiąty zyskały popularność zapewne dlatego, że mówimy wyłącznie rok dwutysięczny. Mimo to jeszcze niedawno, np. w 1999 r., dalecy byliśmy od mówienia: tysięczny dziewięćsetny dziewięćdziesiąty dziewiąty. O wiele prościej (i poprawnie!) brzmi: tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąty dziewiąty.
Zasada wymowy liczebników porządkowych jest bowiem taka, że odmieniamy tylko człony dziesiątek i jedności. Tym samym nie trzeba odmieniać „tysięcy”. I choć trudno wyrokować, co będzie za 100 lat, jedno wydaje się pewne: gdy nadejdzie rok 2101, nikt nie będzie chciał się zmagać z formą dwutysięczny setny pierwszy. Istnieje wprawdzie groźba innej niepoprawnej wymowy: dwutysięczny sto pierwszy, ale nas to już może niestety nie dotyczyć…
