-
Byłam dziś z siostrą na spektaklu Szekspira Wieczór Trzech Króli w wykonaniu teatru z Armenii. Jaki byłby przymiotnik: ormiański czy armeński? Jest jakaś różnica w znaczeniu czy też oba te wyrazy mogą być używane zamiennie?
Przymiotnik ormiański – wg SJP – znaczy tyle co «dotyczący Ormian», armeński zaś – «dotyczący Armenii, Armeńczyków». Oczywiście niewiele nam to wyjaśnia, dlatego w dalszej kolejności należałoby odpowiedzieć na pytanie, kim właściwie są Ormianie, a kim Armeńczycy.
Otóż Armeńczyk to obywatel Republiki Armenii, Ormianin zaś – przedstawiciel narodowości ormiańskiej, która zamieszkuje Armenię. Nie każdy zatem Armeńczyk to Ormianin, tak jak – posługując się porównaniem bardziej nam bliskim – nie każdy Polak to Kaszub. Jak podaje Wikipedia, „Armenię zamieszkują 3 mln ludzi: 97,89% Ormian; 1,26% Jazydów; 0,46% Rosjan; 0,11% Asyryjczyków”.
Wracając do meritum sprawy – armeński to taki, który ściśle dotyczy Armenii lub Armeńczyków. Możemy więc mówić o obywatelstwie armeńskim czy np. o najwyższej górze armeńskiej, czyli Aragac. Co ciekawe, najwyższą górą ormiańską (!) jest jednak Ararat (znajdujący się obecnie na terytorium Turcji) – szczyt ten ma dla kultury Ormian o wiele większe znaczenie niż Aragac.
O ile więc nazwy geograficzne czy polityczne wymagają przymiotnika armeński, o tyle to, co wiąże się z kulturą Ormian, zawsze będziemy określać przydawką ormiański. Należy więc mówić raczej o kuchni ormiańskiej, literaturze ormiańskiej czy właśnie o teatrze ormiańskim, choć myślę, że można by obronić teatr armeński, gdyby np. tworzyli go nie-Ormianie.
Odpowiadając zatem na zadane pytanie: nie można zamiennie stosować tych przymiotników, choć z pewnością istnieją wyrażenia, które mogą się łączyć z obu wspomnianymi przydawkami (wówczas jednak znaczenie powstałych konstrukcji będzie inne). Różnica w znaczeniu polega po prostu na tym, że ormiański to przymiotnik odnoszący się do narodu, armeński zaś – do państwa.
