-
W jaki sposób liczbowo zapisuje się takie wyrażenia jak lata dziewięćdziesiąte: lata 90-te, lata ’90 czy jeszcze inaczej?
Prawidłowa jest odpowiedź nr 3, czyli „jeszcze inaczej” :)
Poprawna pisownia to lata 90. (z kropką na końcu). Wynika to z tego, że liczebniki porządkowe (jeśli wyrażone są cyframi arabskimi) oznaczamy w języku polskim poprzez dodanie kropki. Piszemy więc: lata 90., 1. piętro, w 3. osobie itp., chyba że z kontekstu jednoznacznie wynika, że mamy do czynienia z liczebnikiem porządkowym, a nie głównym – wówczas kropkę można pominąć, np. Mieszkam na 10 piętrze.
Reguła ta nie jest niestety zbyt dobrze znana. Często można spotkać takie konstrukcje, jak cytowane przez Panią, czyli lata 90-te lub lata ’90 (czy nawet lata 90’). Drugą i trzecią z nich można by jeszcze usprawiedliwiać tym, że apostrofu rzeczywiście używamy w zapisie dat, ale tylko wtedy, gdy oznacza on pominięcie cyfr (tysięcy i setek) w zapisie roku, np. Grudzień ’70, Solidarność ’80, Atlanta ’96, lato ’99 itp. Nie mamy tu do czynienia z liczebnikiem porządkowym (ponieważ mówimy grudzień siedemdziesiąt, nie: *grudzień siedemdziesiąty), a więc kropka nie jest tu zasadna. Natomiast dla łączenia zapisu słownego z cyfrowym, typu lata 90-te, nie ma usprawiedliwiania w obowiązujących zasadach interpunkcyjnych.
Kropki przy liczebnikach porządkowych nie stawiamy tylko wówczas, gdy liczebnik wyrażony jest cyframi rzymskim (np. XX wiek, nie: XX. wiek) lub gdy chodzi o zapis daty (np. 20 listopada, nie: 20. listopada)
O problemie z liczebnikami porządkowymi pisałem też w artykule Liczebniki porządkowe – 3-go Maja, 3-ego Maja czy 3 Maja? – zachęcam do lektury.
Komentarze
przykro mi to stwierdzać, bo wpadłem tu po poradę, jednak w pierwszym akapicie dopatruję się sprzeczności. Piszecie Państwo, że po liczebnikach porządkowych stawiamy kropkę - taka jest zasada. A następnie, że kropkę można pominąć, jeśli chodzi o liczebnik porządkowy. To jak to w w końcu jest?
Pozdrawiam serdecznie
Michał C.
Ogólna zasada jest taka, że po liczebnikach porządkowych stawiamy kropkę, ale jeżeli jest oczywiste, że w zdaniu mamy do czynienia z licz. porządkowym (a nie głównym), to tę kropkę można pominąć.
Czyli np. piszemy "Mieszkam na 10. piętrze" albo: "(...) na 10 piętrze" (bo wiadomo z obu zapisów, że chodzi tu o licz. porządkowy, czyli "dziesiątym"). Ale już koniecznie: "Mieszkam na 1. piętrze z rodzicami", bo bez kropki nie wiadomo by było, czy liczebnik należałoby odczytać jako "jednym" czy "pierwszym".
Z drugiej strony, ponieważ nadrzędna zasadą w edytorstwie jest konsekwencja zapisu w danym tekście, to na ogół zaleca się zawsze stawiać kropkę, bez względu na to, czy da się odróżnić licz. porządkowy od głównego, czy nie.
Mam nadzieję, że teraz wyjaśniłem to jaśniej.
Z góry dziękuję i pozdrawiam.
Możliwe jest użycie wielkich liter ze względów grzecznościowyc h zgodnie z tą zasadą:
"Wyrazy i wyrażenia Ojczyzna, Kraj, Orzeł Biały, Naród, Państwo, Rząd itp. ze względów uczuciowych bądź dla uwydatnienia szacunku także możemy pisać wielką literą.
Z tego samego powodu wielką literą możemy pisać nazwy wydarzeń dziejowych: Powstanie Styczniowe, Powstanie Warszawskie, Unia Lubelska" (so.pwn.pl/zasady.php?id=629420).
Nigdy jednak nie spotkałem się z sytuacją, by z tego powodu uwypuklać jakiś okres w dziejach. Myślę, że zapis "Lata Dziewięćdziesią te" byłby bardzo źle widziany.
Kanał RSS z komentarzami do tego postu.