Kim jest solenizant, a kim – jubilat? Czy solenizant obchodzi imieniny, a jubilat świętuje urodziny?

Jeden z częstych mitów, z którymi można się spotkać podczas rodzinnych uroczystości, dotyczy tego, że solenizant obchodzi imieniny, a jubilat świętuje urodziny. Wystarczy jednak zajrzeć do słownika języka polskiego, by się przekonać, że solenizant to ‘osoba obchodząca w danym dniu imieniny lub urodziny’ (USJP, t. 4, s. 437), a jubilat – ‘osoba obchodząca swój jubileusz’ […]

Pleonazmy, czyli „masło maślane” – błąd czy nie błąd?

Zapewne wielu naszych czytelników wie, że cofać się do tyłu to błąd leksykalny (i przy okazji logiczny). W samym znaczeniu czasownika cofać się zawiera się bowiem określenie kierunku, nie można się przecież cofać do przodu ani w bok. Konstrukcje tego typu, ze składnikami powtarzającymi tę samą treść, nazywane są pleonazmami, a mniej naukowo – „masłem […]

Jest „Opel Insignia”, a nie ma… „Opla Insignii” czy „Insigni”?

Pytanie czytelnika: Toczę boje z kolegą na temat odmiany nazwy jednego z modeli Opla. W mianowniku to Insignia – a co z dopełniaczem, celownikiem i miejscownikiem: Insignii czy Insigni?   Odpowiedź redaktora: Zgodnie z regułą pisowni nr [21]: „Rzeczowniki zakończone na -ia mają zakończenie -ii lub –i. Wiąże się to z poczuciem rodzimości czy obcości […]

„Tabletu” czy „tableta”, „smartfonu” czy „smartfona”, „laptopu” czy „laptopa”? Odmieniamy nazwy rodzajowe komputerów

  Formy dopełniacza nazw przenośnych komputerów sprawiają spore problemy. Jak bowiem powinniśmy odmienić: tabletu czy tableta, smartfonu czy smartfona, iPadu czy iPada, iPhone’u czy iPhone’a, laptopu czy laptopa, palmtopu czy palmtopa, netbooku czy netbooka, notebooku czy notebooka? Większości z tych wyrazów nie znajdziemy ani w Wielkim słowniku poprawnej polszczyzny PWN (WSPP), który normalizuje m.in. odmianę, […]

„Na Ziemi” czy „na ziemi”? Oto jest pytanie…

Pozornie zasady pisowni wyrazu ZIEMIA nie wydają się zbyt skomplikowane: otóż kiedy mamy na myśli planetę, zapisujemy go wielką literą, a w innych przypadkach – małą. Napiszemy więc: historia Ziemi, nauka o Ziemi (bo chodzi tu o ziemię w znaczeniu astronomicznym), ale trzęsienie ziemi (bo tutaj ziemia oznacza skorupę ziemską – nie trzęsie się planeta, […]