Data publikacji:

Autor:

Błąd tożsamości podmiotu a imiesłów przysłówkowy na „-ąc”

Czy poprawne jest zdanie: Ponadto, koncentrując saldo netto Grupy na jednym rachunku, istnieje możliwość efektywnego zarządzania nim z poziomu Lidera?

Zasugerowano mi następującą poprawkę: Ponadto, poprzez koncentrację salda netto Grupy na jednym rachunku istnieje możliwość efektywnego zarządzania nim z poziomu Lidera.

 

Rzeczywiście, zdanie w pierwotnej wersji jest błędne. Mamy tu do czynienia z tzw. błędem tożsamości podmiotów. Polega on na tym, że różne są podmioty obu części zdania, tymczasem gdy używamy imiesłowu przysłówkowego (czyli zakończonego na -ąc, -wszy lub -łszy; w tym wypadku jest to koncentrując), podmiot w obu częściach zdania musi być ten sam.

Typowy przykład tego błędu to np. zdanie *Idąc przez most, rzeka płynęła wartkim nurtem. Brak tożsamości podmiotu prowadzi do tego, że… to rzeka szła przez most. Wynika to z tego, że imiesłów przysłówkowy zawsze łączy się z podmiotem ze zdania nadrzędnego, np.:

Zasada tożsamości podmiotów

Jeśli chcemy użyć dwóch różnych podmiotów, musimy użyć innej konstrukcji składniowej, np. dwóch zdań składowych (zamiast imiesłowowego równoważnika zdania), np.: Gdy szedłem przez most, rzeka płynęła wartkim nurtem – w ten sposób możliwe jest użycie dwóch różnych podmiotów: domyślnego ja oraz rzeka.

Wracając zatem do naszego zdania… Otóż podmiotem w zdaniu nadrzędnym jest możliwość. Czy jednak to możliwość koncentruje saldo netto Grupy na jednym rachunku? Oczywiście nie. To dzięki działaniu kogoś lub czegoś innego (innego podmiotu) istnieje możliwość efektywnego zarządzania rachunkiem.

Zaproponowana zmiana (czyli użycie przyimka poprzez) eliminuje wprawdzie błąd tożsamości podmiotów, ale ja osobiście użyłbym innego sformułowania, np. dzięki koncentracji zamiast poprzez. Przyimek poprzez sugeruje niejako, że obie czynności następują niemal równolegle, tymczasem najpierw chyba trzeba skoncentrować saldo na jednym rachunku, żeby zaistniała możliwość efektywnego nim zarządzania. To następstwo czasowe lepiej wyraża konstrukcja dzięki czemuś niż poprzez.

Na koniec, niezależnie od użytej konstrukcji, drobna uwaga interpunkcja: aby zdanie było poprawne, należy albo usunąć przecinek po ponadto, albo zostawić go i dodać drugi po słowie rachunku – wówczas część zdania pomiędzy obu przecinkami zostanie wydzielona jako wtrącenie. A zatem np.: Ponadto dzięki koncentracji salda netto Grupy na jednym rachunku istnieje możliwość efektywnego zarządzania nim z poziomu Lidera.

Inna sprawa, że zdanie to można by znacznie uprościć, np. tak: Ponadto koncentracja salda netto Grupy na jednym rachunku umożliwia efektywne zarządzanie nim z poziomu Lidera. I to byłoby chyba najlepsze rozwiązanie.