Joey Tribbiani z serialu „Przyjaciele”, czyli kłopotliwa odmiana imion i nazwisk obcych

Kojarzycie tego pana z filmiku poniżej?

Tak, tak, to Joey Tribbiani z Friendsów, to znaczy, e… z Przyjaciół :) W każdym razie, nie wiem jak Wy, bardzo lubię postać Joey… Joeya… Joeyego… No właśnie: kogo?

Przywykłem oglądać Friendsy (pozwolicie, że tak snobistycznie, z amerykańska, będę już pisał) w oryginale. Gdy któregoś razu trafiłem na Friendsy na polskim kanale, zdumiałem się, gdy lektor wspomniał o Joeyu [Dżoeju], a nie o Joim [Dżoim], jak przywykłem do tej pory mówić.

Na wstępie warto przytoczyć zalecaną odmianę (przytacza ją m.in. Jan Grzenia):

M. Joey,
B. Joeya,
C. Joeyowi,
D. Joeya,
N. Joeyem,
Ms. Joeyu,
W. Joeyu.

Jak Wam się podoba? Bo mi wcale! Dotychczas odmieniałem to imię w następujący sposób (i nigdy nie przyszło mi na myśl, że można inaczej):

M. Joey,
B. Joego,
C. Joemu,
D. Joego,
N. Joim,
Ms. Joim,
W. Joey.

Czy tak nie lepiej? Zwięzłe Joemu zamiast Joeyowi? Krótkie Joim zamiast Joeyem? W wymowie byłoby prościej, ale co z pisownią? I tu chyba tkwi sedno problemu.

Odmiana, którą wyżej podałem, jest tylko propozycją, co więcej – mocno uproszczoną. W narzędniku np. powinno być Joeyim albo Joeim, co jednak wygląda fatalnie. Z kolei moja zupełnie skrócona forma, czyli Joim, też nie jest bez wad – na jej podstawie trudno zrekonstruować formę mianownika (jeśli się jej nie zna). Ale za to jaka oszczędność sylab! W celowniku – 3 zamiast 4, w narzędniku i miejscowniku – 2 zamiast 3.

Jaka więc konkluzja? Można albo ładniej wymawiać (wtedy nie sposób zapisać tej odmiany zgodnie z zasadami, by zarazem wyglądała po ludzku), albo ładniej zapisywać (ale wówczas wymowa woła o pomstę do nieba).

Joey to tylko jedno z setek imion obcych, które sprawiają kłopoty z odmianą – ba, w tym wypadku wręcz z dopasowaniem całego paradygmatu fleksyjnego. Odmiana imion i nazwisk obcych zawsze sprawia problemy, co gorsza – każde słowo należy rozpatrywać osobno, trudno o jakiekolwiek ogólne wzorce odmiany.

Myślę jednak, że w tego wszystkiego najtrudniej zmienić… przyzwyczajenia. Mimo zaleceń słowników, mimo argumentów Grzeni dla mnie Joey zawsze będzie Joim (a niech nawet Joeyim czy Joeim), ale nigdy Joeyem…

A jak Wy mówicie (będziecie mówili)?