Polecamy

  • Warsztat pisarza
  • Listy do młodego pisarza
  • Jak pisać. Pamiętnik rzemieślnika
  • Będę pisarzem
  • Autor 2.0
  • Praktyczny kurs pisarstwa
  • Porady prawne
Aktualności językowe

  • Powszechne jest ciągle nieoddzielanie przecinkiem od reszty zdania imiesłowowych równoważników zdania, a prościej mówiąc – nieoddzielanie imiesłowów na -ąc, -wszy oraz -łszy, czyli np. śpiewając, pisząc, będąc itp. Jaka więc jest poprawna interpunkcja?

    O problemie tym pisałem dawniej w jednej z porad językowych. Żeby więc nie powtarzać już uwag z tamtej porady, przypomnijmy krótko:

    Imiesłowowe równoważniki zdania
    ZAWSZE należy oddzielać przecinkiem od reszty zdania!

    A więc piszemy:

    • Stojąc, śpiewa się łatwiej, a nie: Stojąc śpiewa się łatwiej*;
    • Dużo czytając, można wzbogacić swoje słownictwo, a nie: Dużo czytając można (…);
    • Portal eKorekta24, oferując usługę krytyki literackiej, chce pomóc młodym twórcom zadebiutować na rynku wydawniczym;
    • Ania, ujrzawszy go, zakochała się w nim od pierwszego wejrzenia;
    • Wiedziałem, że dostrzegłszy mnie, będzie udawał, że mnie nie widzi.

    Jak widać, we wszystkich przykładach prócz ostatniego imiesłowy oddzielone zostały przecinkami. Czemu w ostatnim zdaniu nie ma przecinka przed dostrzegłszy? Otóż gdy imiesłów jest poprzedzony spójnikiem (np. a, i, że) albo zaimkiem względnym (np. jaki, który, co, kto), przecinka się nie stawia. Oczywiście należy zamknąć imiesłowowy równoważnik zdania, dlatego po mnie przecinek jest już konieczny.

    Jedynym wyjątkiem od zasady, która każe zawsze stawiać przecinek przed imiesłowem przysłówkowym, jest imiesłów wyjąwszy w znaczeniu oprócz czegoś, kogoś. Nie wymaga on przecinka, napiszemy zatem np.: Wyjąwszy jesień uwielbiam każdą porę roku.

    A zatem – gdy tylko widzimy w zdaniu -ąc lub (co zdarza się już znacznie rzadziej) -łszy lub -wszy, bądźmy czujni i uważajmy na przecinki! A w razie wątpliwości – zachęcamy do zadawania pytań na profilu eKorekty24 na Facebooku :)

     

    * Przed kilkunastu laty przecinek można było pomijać, gdy imiesłowowy równoważnik zdania nie miał żadnych określeń, tzn. imiesłów nie łączył się z żadnymi innymi wyrazami w zdaniu (tak jak w przykładzie – samo stojąc) – obecnie zaleca się stawianie przecinka w każdym wypadku, bez względu na to, czy imiesłów ma określenia, czy nie.

Autor: Łukasz Mackiewicz

Komentarze  

 
# Patka 2010-09-03 18:26
Przykładowe zdanie z wyrazem "wyjąwszy" (im więcej go czytam, tym bardziej wygląda mi na stwór z kosmosu) mi nie do końca pasuje, znaczy się sama bym pewnie napisała: "Wyjąwszy jesieni...", ale może się mylę i może dopełniacz daje się jedynie w przypadku "oprócz". Z drugiej strony pokracznie brzmi, jakby ktoś jesień skądś tam wyjmował... No ale poprawność nie zawsze piękne wygląda.

Ogólnie imiesłowy przysłówkowe są cholewnie proste, jeżeli chodzi o interpunkcję, gorzej z tymi drugimi, znaczy się przymiotnikowym i, mam nadzieję, że mały artykuł i o nich się pojawi.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem |
 
 
# Łukasz M. 2010-09-04 05:59
Patko, ale przecież w przykładzie w artykule nie ma dopełniacza - napisałem:

"Wyjąwszy jesień uwielbiam każdą porą roku".

Co do imiesłowów przymiotnikowyc h, to masz rację. Jest to sprawa znacznie trudniejsza, dlatego jeszcze minie jakiś czas, zanim wyczerpująco to opiszemy na stronie :)
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem |
 
 
# Patka 2010-09-04 08:05
Wcale nie twierdzę, że jest, pisałam o "oprócz", wtedy na pewno pisze się z dopełniaczem: Oprócz jesieni, oprócz kotów. Aczkolwiek mianownik przy "wyjąwszy" kiepsko mi wygląda, no ale nic na to nie poradzę - co najwyżej nie będę używała takiej konstrukcji.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem |
 
 
# Adam 2011-10-04 09:47
Mam wątpliwości czy Patka napisała poprawnie pierwsze zdanie.

"Przykładowe zdanie z wyrazem "wyjąwszy" (...) mi nie do końca pasuje".

Chyba powinno tu być "mnie". Nie miałbym wątpliwości gdyby był trochę inny szyk, tzn. gdyby "mi"stało przed "pasuje". Zauważam częste błędy użycia "mi' i "mnie" w celowniku. Może Łukasz (w wolnej chwili) coś na ten temat napisze?
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem |
 
 
# Łukasz M. 2011-10-04 10:35
W tym zdaniu Patki raczej nie dopatrywałbym się błędu. Rzeczywiście proponowany przez Ciebie szyk byłby naturalniejszy, ale to bardziej kwestia usterki stylistycznej, którą trudno określać błędem.

"Mi" nie powinno stać na pierwszym miejscu w zdaniu i zdaje się, że nie ma więcej regulacji na ten temat, ale może kiedyś coś o tym napiszę więcej.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem |
 
 
# Adam 2011-10-04 13:48
Pisząc o błędzie miałem na myśli wyraz "mi". Zdanie poprawne można uzyskać, albo zamieniając "mi" na "mnie", albo zmieniając szyk (przynajmniej mnie się tak wydaje).
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem |
 
 
# bbbb 2014-05-07 10:38
A co z imiesłowami przymiotnikowym i? Dużą rolę w osiągnięciu tego celu stwarzają nowoczesne technologie IT, umożliwiające zdalne zarządzanie - gdyby było "które umożliwiają", przecinek by był. Ma być?>
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem |
 

Dodaj komentarz


Korekta Tekstów
Czy szukasz
redaktora lub korektora?
Jeśli tak, to trafiłeś
we właściwe miejsce!
Oto, czym się zajmujemy:
  • redagowanie książek,
  • korekta książek,
  • redakcja i korekta CV
    i listów motywacyjnych,
  • korekta tekstów na stronach WWW,
  • redagowanie i korekta tekstów innego rodzaju.
Wyślij tekst do wyceny!
Dlaczego warto?
  • Bezpłatna wycena
    już w 4 godziny!
  • Darmowa próbka 5 stron!
  • Bez dopłaty za
    zlecenia ekspresowe!