Przecinek przed imiesłowem na „-ąc”, „-wszy” i „-łszy” – jaka interpunkcja?

Powszechne jest ciągle nieoddzielanie przecinkiem od reszty zdania imiesłowowych równoważników zdania, a prościej mówiąc – nieoddzielanie imiesłowów na -ąc, -wszy oraz -łszy, czyli np. śpiewając, pisząc, będąc itp. Jaka więc jest poprawna interpunkcja?

O problemie tym pisałem dawniej w jednej z porad językowych. Żeby więc nie powtarzać już uwag z tamtej porady, przypomnijmy krótko:

Imiesłowowe równoważniki zdania
ZAWSZE należy oddzielać przecinkiem od reszty zdania!

A więc piszemy:

• Stojąc, śpiewa się łatwiej, a nie: Stojąc śpiewa się łatwiej*;
• Dużo czytając, można wzbogacić swoje słownictwo, a nie: Dużo czytając można (…);
• Portal eKorekta24, oferując usługę krytyki literackiej, chce pomóc młodym twórcom zadebiutować na rynku wydawniczym;
• Ania, ujrzawszy go, zakochała się w nim od pierwszego wejrzenia;
• Wiedziałem, że dostrzegłszy mnie, będzie udawał, że mnie nie widzi.

Jak widać, we wszystkich przykładach prócz ostatniego imiesłowy oddzielone zostały przecinkami. Czemu w ostatnim zdaniu nie ma przecinka przed dostrzegłszy? Otóż gdy imiesłów jest poprzedzony spójnikiem (np. a, i, że) albo zaimkiem względnym (np. jaki, który, co, kto), przecinka się nie stawia. Oczywiście należy zamknąć imiesłowowy równoważnik zdania, dlatego po mnie przecinek jest już konieczny.

Jedynym wyjątkiem od zasady, która każe zawsze stawiać przecinek przed imiesłowem przysłówkowym, jest imiesłów wyjąwszy w znaczeniu oprócz czegoś, kogoś. Nie wymaga on przecinka, napiszemy zatem np.: Wyjąwszy jesień uwielbiam każdą porą roku.

A zatem – gdy tylko widzimy w zdaniu -ąc lub (co zdarza się już znacznie rzadziej) -łszy lub -wszy, bądźmy czujni i uważajmy na przecinki! A w razie wątpliwości – zachęcamy do zadawania pytań na profilu eKorekty24 na Facebooku :)

* Przed kilkunastu laty przecinek można było pomijać, gdy imiesłowowy równoważnik zdania nie miał żadnych określeń, tzn. imiesłów nie łączył się z żadnymi innymi wyrazami w zdaniu (tak jak w przykładzie – samo stojąc) – obecnie zaleca się stawianie przecinka w każdym wypadku, bez względu na to, czy imiesłów ma określenia, czy nie.