Wena – czy istnieje? Czym jest wena? Kto stworzył pojęcie weny?

Jesteśmy w stanie z grubsza powiedzieć, skąd wzięło się w naszym kręgu kulturowym pojęcie weny. To Platon, nieczytany filozof, a jeśli czytany, to nierozumiany, wprowadził je do naszego myślenia o akcie twórczym. Jego filozofia twórczości była totalnie mistyczno-iluministyczna: w psychikę artysty wchodził bóg, demon, duch, a efektem jego działania był szał twórczy – furor poeticus. […]

Antycypacja, czyli flashforward – ujawnianie przyszłości bohaterów powieści

W poprzednim artykule, zatytułowanym Retrospekcja, czyli flashback lub reminiscencje – jak urozmaicić narrację w powieści?, zajmowaliśmy się retrospekcją. Dziś przyjrzymy się podobnemu zabiegowi, który również opiera się na zmianie dystansu czasowego do opowiadanej historii. Tym razem jednak nie interesuje nas spojrzenie narratora w przeszłość, ale rzut oka w stronę przyszłości. Świadome ujawnianie wydarzeń, które dopiero […]

Czasowniki niewłaściwe (niefleksyjne, defektywne) – „mdli”, „boli”, „dnieje”, „błyska się” itp.

W szkole uczy się dzieci podziału na części mowy i części zdania. Oba te podziały są oczywiście nieco uproszczone, a spośród części mowy wymienia się takie, jak: rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki, przysłówki, liczebniki, zaimki, partykuły, spójniki, przyimki i wykrzykniki, przy czym stosunkowo mało uwagi poświęca się czasownikom. Czy słusznie? Dziś chciałbym opowiedzieć o czasownikach niewłaściwych, o […]

O słów łączliwości słów kilka, czyli poezja stochastyczna i generatory wierszy

Nawet wśród ludzi wykształconych i skądinąd niegłupich można spotkać przekonanie, że znaczenie tekstu jest w jakiś sposób w nim „zawarte” i spoczywa tam niezależnie od tego, czy tekst ktoś czyta. Ponieważ rozprawienie się z tym przesądem wymagałoby dość długiej rozprawy sięgającej od Arystotelesa do nowoczesnych neopragmatystów, proszę na razie mi uwierzyć – ponieważ zajmiemy się […]

Retrospekcja, czyli flashback lub reminiscencje – jak urozmaicić narrację w powieści?

Jednym z głównych grzechów popełnianych przez początkujących prozaików jest zaniedbywanie czytelnika. Zaniedbać czytelnika można bardzo łatwo, np. wciskając mu nudną historię. Interesująca fabuła jest zatem kwestią zasadniczą, ale nie jedyną – nawet świetną historię można przecież beznadziejnie opowiedzieć. Przepis na wciągającą narrację to oczywiście sprawa bardzo złożona, dlatego dziś zadowolimy się jedynie prostym twierdzeniem: monotonia […]